Ondergeslacht Nolanea

Het ondergeslacht Nolanea is soorten en vormenrijk. De habitus van een typische Nolanea is die van een Mycena: een dunvlezige, kegelvormige tot uitgespreide hoed, vaak met een bultje (papil) in het midden, een min of meer rechte rand, opstijgende plaatjes, en een relatief lange, dunne steel. Microscopisch kenmerkt deze groep zich vooral door de structuur van het trama, dat uit lange (tot 200-300 µm) spoelvormige elementen bestaat. Natuurlijk zijn er uitzonderingen op de regel, en zijn soms soorten met een collybioid of omphalioid uiterlijk in Nolanea opgenomen. Microscopisch is de groep ook divers, en kun je verschillende typen cystiden en pigmentatie tegen komen. De sporen zijn nooit kubus- of stervormig (zie sectie Staurospora in ondergeslacht Inocephalus).

sect. Nolanea

Habitus slank,met een relatief lange steel. De lamelsnede is meestal geheel steriel met cilindrisch of slank knotsvormige, vaak ook zwak geknopte cheilocystiden. Pigmenten in de hoedhuid overwegend geïncrustreerd, soms daarbij ook intracellulair. Gespen altijd aanwezig.

Soorten: E. hirtipes (Schum.: Fr.) Mos.; E. hebes (Romagn.) Trimbach; E. kuehnerianum (Kühner) Noordel.

plaatjes op het web: E.hebes (A. Biemans)

sect. Papillata

Habitus slank, met een relatief lange steel. Pigment in de hoedhuid geïncrustreerd, soms in combinatie met intracellulair pigment. Cystiden vaak afwezig. Gespen vrijwel altijd aanwezig.

Soorten: E. papillatum (Bres.) Dennis; E. clandestinum (Fr.: Fr.) Noordel.; E. kerocarpus Hauskn. & Noordel.; E. lucidum (Orton) Mos.; E. sericeonitens (Orton) Noordel.; E. proterum Noordel. & Wölfel; E. violaceovernum Noordel. & Wölfel; E. ortonii Arnolds & Noordel.; E. cuspidiferum Kühn. & Romagn. ex Noordel.; E. juncinum (Kühn. & Romagn. ) Noordel.; E. nitens (Velen.) Noordel.; E. reginae Noordel. & Chrispijn; E. minutum (Karsten) Noordel.; E. favrei Noordel.; E. tenellum (Favre) Noordel.; E. pygmaeopapillatum Arnolds & Winterhoff; E. sericeum (Bull. ex) Quél. ; E. sericeoides (J. Lange) Noordel.; E. pseudosericeoides Noordel. & Hauskn.; E. ameides (Berk. & Br.) Sacc. ; E. sacchariolens (Romagn.) Noordel. ; E. vernum Lundell; E. tibiicystidiatum Arnolds & Noordel. ; E. riedheimensis Noordel. & Enderle.; E. sphaerocystis Noordel.

sect. Endochromonema

De naam van de sectie, Endochromonema verwijst naar het intracellulaire pigment dat kenmerkend is voor deze sectie. De sectie, die rijk aan soorten is, wordt onderverdeeld in een aantal subsecties die als volgt zijn te onderscheiden:

• hoed glad; hoedhuid een cutis
  • met opvallend groengele tinten
    • subsectie Icterina
  • met cheilocystiden
    • subsect. Cheilocystidiati
  • zonder cheilocystiden; steel vezelig
    • subsectie Endochromonemaa
  • zonder cheilocystiden; steel gepolijst
    • subsect. infularia
• hoed vooral in het centrum fijn vezelig-wollig; hoedhuid een tirchoderm
  • subsectie Tristia

Soorten:

• Subsectie Endochromonema: (Fr.: Fr.) Mos.; E. farinogustus Arnolds & Noordel.; E. calthionis Arnolds & Noordel.; E. ventricosum Arnolds & Noordel.; E. cuneatum (Bres.) Mos.; E. pallescens (Karsten) Noordel.; E. lanuginosipes Noordel.; E. occultopigmentatum Arnolds & Noordel.; E. testaceum (Bres.) Noordel.; E. dolorosum Noordel. & Wölfel
• Subsectie Cheilocystidiata: E. velenovskyi Noordel.; E. pratulense Noordel.;E. langei Noordel. & Borgen; E. magnaltitidinis Noordel. & Senn- Irlet ; E. cryptocystidiatum Arnolds & Noordel.; E. inutile (Britz.) Noordel.; E. globuliferum Noordel.
• Subsectie Infularia: E. infula (Fr.: Fr.) Noordel.; var. infula; var. chlorinosum (Arnolds & Noordel.) Noordel.; E. solstitiale (Fr.) Noordel.; E. verecundum (Fr.: Fr.) Noordel.
  
• Subsectie Icterina: E. pleopodium (Bull. ex DC: Fr.) Noordel.; E. chlorophyllum Noordel.; E. ambrosium (Quél.) Noordel.
  
• Subsectie Tristia: E. triste (Velen) Noordel.; E. undulatosporum Arnolds & Noordel.; E. winterhofii Wölfel & Noordel.

sect. Fernandae

De sectie Fernandae wordt gevormd door een klein groepje soorten dat afwijkt van de meeste Nolanea soorten door het feit dat de hoedhuid geen simpele cutis is, maar een gedifferentieerde overgang tussen een cutis en een trichoderm van vaak iets knotsvormige eindcellen. Het pigment is ook heel karakteristiek: zowel duidelijk geincrustreerd als korrelig-intracellulair. Alléén al op grond van deze combinatie kun je een soort uit deze groep meteen herkennen ! Daar bij zijn gespen afwezig. Als je in termen van afstamming denkt, dan kun je in deze groep een overgang zien naar het ondergeslacht Pouzarella. Weliswaar is die groep verder geëvolueerd met een nog uitgesprokener hoedhuid, vaak grote sporen en cystiden, maar er zijn min of meer intermediaire soorten beschreven uit gebieden buiten Europa. De sectie Fernandae bestaat uit een klein groepje, nauw verwante soorten uit meeste schrale graslanden. Veel ervan kwamen aan het licht tijdens het onderzoek van Eef Arnolds in graslanden in Drenthe in de jaren zeventig (Arnolds, 1983, Arnolds & Noordeloos, 1979)

Soorten: E. fernandae (Romagn) Noordel.; E. defibulatum Arnolds & Noordel.; E. xanthocaulon Arnolds & Noordel.; E. cuniculorum Arnolds & Noordel.; E. acidophilum Arnolds & Noordel. E. argenteostriatum Arnolds & Noordel.; E. kristiansenii Noordel

sect. Canosericei

Ook deze sectie bevindt zich aan de marge van ondergeslacht Nolanea met zijn gedifferentieerde hoedhuid van opstijgende hyfen, waardoor het hoedoppervlak een glimmerig-harig uiterlijk krijgt, en de grote cheilocystiden. In tegenstelling tot sectie Fernandae zijn gespen aanwezig, en is het pigment overwegend diffuus intracellulair, met daarnaast ook fijne incrustaties in de hoedhuid. Er is enige gelijkenis met de sectie Versatilia in ondergeslacht Pouzarella.

Soorten: E. canosericeum (J.Lange) Noordel.; E. amicorum Noordel.